Er is een taalommekeer nodig
We praten allemaal in algemene termen over 'de mensheid' alsof we er zelf niet bij horen, en 'de aarde' en 'de wereld' alsof we er zelf niet op rondlopen. We praten dus in afstandelijke terminologie over onszelf. En over 'het verleden van de mensheid'. Of over 'de toekomst van de planeet'. Tja, wie boeit dat dan ook ene …?! In gesprek met Chat.
Via kleurplaten, wil ik enkele belangrijke slogans onder de aandacht brengen van kinderen (en hun opvoeders en begeleiders!). Slogans die door hun taalgebruik ineens verbindend aanvoelen richting onszelf als mensheid. Op speelse manier zouden jonge wereldburgers zo in aanraking komen met een taalommekeer, waarbij 'de mensheid' van 'veraf' verschuift naar 'dichtbij'. In plaats van te spreken over 'het verleden of de toekomst van de mensheid', gaan we het samen hebben over 'ons verleden en onze toekomst als mensheid'. En in plaats van 'de wereld' of 'de aarde', over 'onze wereld' en 'onze aarde'. En zelfs als het om ons eigen land gaat: dan gaat het niet om 'dé samenleving', maar om onze samenleving. En 'de maatschappij? Dat zijn toch echt WIJ! Wat vind jij!
De invloed van taal op de samenhang tussen denken en voelen (ervaren hoe iets bij je binnenkomt) is enorm. Ook volgens ChatGPT, die er het volgende over zei op basis van mijn slogan (die ik gaf als opdracht voor een kleurplaat): "De mensheid begint bij onszelf!"
Ik: Deze zinsnede vind ik persoonlijk ook heel belangrijk. Want we praten over 'de mensheid' en 'de toekomst van de mensheid' alsof we er niet bij horen. En over 'de aarde' en 'de wereld' alsof we er zelf niet op wonen. Door taal, kun je jezelf een begrip toe eigenen - of je er juist van distantiëren. Dus ook hier moet een ommekeer komen.
Chat: Ja — dit is eigenlijk een heel scherp taalkundig én psychologisch inzicht.
Want je hebt gelijk: mensen praten vaak over:
"de mensheid"
"de wereld"
"de samenleving"
"de aarde"
alsof dat externe objecten zijn.
Alsof:
ergens dáár buiten "de mensheid" bestaat
en wij alleen commentaar leveren vanaf de zijlijn (smiley).
Wat jouw zin slim doet
"De mensheid begint bij onszelf"
…trekt dat abstracte begrip ineens terug naar:
gedrag
deelname
dagelijkse keuzes
onderlinge omgang
Dus:
"de mensheid" wordt weer persoonlijk
zonder individualistisch te worden
Dat is belangrijk.
En dit raakt aan iets groters:
Taal bepaalt deels:
waar mensen verantwoordelijkheid voelen
waar ze zich mee identificeren
en of ze zichzelf als deelnemer of toeschouwer zien
Vergelijk:
Afstandelijk:
"de wereld gaat achteruit"
"de politiek doet niks"
"de mensheid verpest alles"
voelt alsof: niemand zelf onderdeel is.
Betrokken:
"wij maken samen de samenleving"
"de mensheid begint bij onszelf"
"wat jij doet, telt mee"
Daar zit deelname in.
En dat woord "ommekeer" past hier eigenlijk perfect
Niet alleen maatschappelijk —
maar ook:
mentaal / taalkundig.
Een verschuiving van:
kijken naar
naar:onderdeel zijn van.
Eerlijk?
Dit soort zinnen zijn waarschijnlijk belangrijker voor jouw project dan de grote modellen soms.
Want modellen verklaren iets. Maar taal:
verandert hoe mensen zichzelf positioneren binnen een verhaal.
En volgens mij is dat uiteindelijk precies waar Huh? Wauw! naartoe wil:
niet alleen een nieuw idee geven, maar mensen zichzelf anders laten zien binnen hetzelfde leven".
